عمل جراحی آرتروسکوپی [عکس، فیلم، شرایط و سوالات ]

در گذشته، برای درمان مشکلات مفصلی جراحی‌های باز انجام می‌شدند که دوران نقاهت و بهبودی طولانی داشتند؛ اما امروز امکان جراحی و ترمیم مفاصل با کمترین میزان تهاجم و زخم و دوران نقاهت وجود دارد. درد و تورم مزمن و شدید مفاصل، طاقت‌فرسا است و همچنین عدم توانایی در حرکت و راه رفتن، کیفیت زندگی را تحت شعاع قرار می‌دهد.

بنابراین بلافاصله باید به سراغ درمان و رفع مشکلات برویم. البته این را هم بدانید که همیشه در ابتدای درمان، پزشکان ترجیح می‌دهند روش‌هایی غیر از جراحی را در نظر بگیرند. در صورتی که سایر روش‌هایی مانند درمان دارویی، استراحت، فیزیوتراپی و غیره پاسخگو نباشند، جراحی به شیوه آرتروسکوپی انجام می‌شود.

جراحی آرتروسکوپی چیست؟

جراحی آرتروسکوپی در دسته جراحی‌های کم تهاجم قرار می‌گیرد. به این علت که همانند عمل باز نیست که برش‌های زیادی در اندام ایجاد شود. اساس این جراحی بر این است که ابتدا یک برش کوچک ایجاد می‌شود تا از طریق آن بتوان دوربین آرتروسکوپ را وارد مفصل کرد و بررسی‌های لازم را انجام داد. در واقع آرتروسکوپی با فرآیندهایی مانند مشاهده و بررسی آغاز می‌شود.

در دل این مشاهده، پزشک تشخیص می‌دهد که آیا بیمار نیاز به جراحی‌های عمیق و اثرگذار دارد یا خیر! اگر نیاز به جراحی و ترمیم مفاصل باشد در همان حین انجام می‌شود؛ اما اگر مشکل آنقدر جدی نیست که نیاز به عمل باشد، تنها دارو و فیزیوتراپی تجویز می‌کنند.

دوربینی که وارد مفصل می‌کنند به یک مانیتور در اتاق عمل تصاویر را انتقال می‌دهد. این تصاویر با دقت و وضوح بالا برای جراح و متخصص نمایش داده می‌شود تا بتواند آسیب‌ها و مشکلاتی که در نواحی مفصل و غضروف‌های اندام مختلف بدن وجود دارند را تشخیص دهند.

فیلم جراحی آرتروسکوپی شانه توسط دکتر حسین رونقی فوق تخصص جراحی ارتوپدی

علائم و آسیب‌های مفاصل بدن که نیاز به جراحی آرتروسکوپی دارند

مهم‌ترین سوال اینجاست که چه زمانی و با چه علائمی باید به سراغ جراحی آرتروسکوپی برویم؟ بیاید باهم بررسی کنیم به‌طور کل چه آسیب‌هایی مفاصل بدن را تهدید می‌کنند:

• پارگی مینیسک زانو
• پارگی رباط صلیبی
• ساییدگی و نرمی غضروف
• وجود جسم آزاد در اطراف مفصل (تکه استخوان و …)
• آرتروز زانو، شانه، مچ و…
• قفل شدن یهویی زانو، لگن و شانه
• در رفتگی مکرر مفاصل
• پارگی لابروم
• پارگی تاندون‌های روتاتور کاف

تفاوت آرتروسکوپی با جراحی باز چیست؟

خیلی از بیماران سوال می‌پرسند که عمل آرتروسکوپی چه تفاوتی با عمل باز دارد؟ پاسخ این سوال نحوه دسترسی به مفصل و میزان آسیب به بافت‌های بدن است. یعنی، نحوه دسترسی به مفصل آسیب دیده در عمل آرتروسکوپی مشابه عمل باز نیست. در عمل باز، برش بزرگی بر روی پوست و بافت ایجاد می‌شود؛ اما در عمل آرتروسکوپی فقط به اندازه‌ای که لوله دوربین رد شود، این برش را انجام می‌دهند. همچنین در عمل آرتروسکوپی زخم و آسیب‌دیدگی پس از جراحی بر روی بدن کمتر است.

در بسیاری از مواقع میزان برش ایجاد شده روی پوست در جراحی به شیوه آرتروسکوپی شاید حتی کمتر از 1 سانتی متر باشد. حال در ادامه نگاهی به جدول زیر بیاندازید، تا بتوانید بهتر تفاوت میان این دو شیوه جراحی را درک کنید:

آیا جراحی آرتروسکوپی پیشنهاد می‌شود؟

بله، پزشکان و متخصصان همواره اثربخش بودن این شیوه جراحی را تأیید می‌کنند. جراحی آرتروسکوپی یکی از ایمن‌ترین و کم تهاجم‌ترین شیوه‌های جراحی برای درد مفاصل و محدودیت حرکتی به حساب می‌آید. درصورتی که روش‌های درمانی مثل فیزیوتراپی و دارو نتوانند مشکلات بیمار را برطرف کنند، جراحی مفاصل بهترین گزینه است؛ با توجه به شرایط بیمار و شدت درد و آسیب ممکن است جراحی آرتروسکوپی قبل از جراحی‌های عمیق‌تر انجام شود.

مزایای جراحی آرتروسکوپی

• کم‌تهاجمی بودن
• درد کمتر پس از جراحی
• بهبودی سریع‌تر
• جای زخم بسیار کوچک
• تشخیص دقیق مشکلات مفصل
• ریسک کمتر عفونت و خونریزی
• بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره

آیا جراحی به شیوه آرتروسکوپی معایبی هم دارد؟

نمی‌توانیم با قطعیت بگوییم موارد زیر معایب آرتروسکوپی هستند، زیرا ممکن است این فاکتورهای منفی در بسیاری شیوه‌های درمانی دیده شود. با این حال، ما 3 مورد از پُر رنگ‌ترین معایب شیوه درمانی آرتروسکوپی را در ادامه شرح دادیم:

• محدودیت در برخی آسیب‌ها: ممکن است این شیوه نتواند تمام بیماری‌ها و آسیب‌های مفصلی را درمان کند.
• احتمال نیاز به جراحی مجدد: در برخی موارد به ندرت پیش می‌آید که بافت‌های ترمیم‌شده به حالت قبلی خود برمی‌گردند.
• نیاز به تجهیزات و تخصص خاص: تجهیزات و دستگاه‌های آرتروسکوپی در هر مرکز درمانی یافت نمی‌شود.

جراحی آرتروسکوپی را کجا انجام دهیم؟

جراحی آرتروسکوپی را هر پزشک و هر بیمارستانی انجام نمی‌دهد، به چند دلیل! مهم‌ترین دلایل، عدم وجود دستگا‌ه‌ها و تجهیزات و همچنین عدم تخصص و دانش کافی برای انجام این شیوه درمانی! بنابراین باید از همان ابتدا به دنبال یک مرکز و یک پزشک متخصص در این زمینه باشید. پزشک مناسب جراحی آرتروسکوپی چه کسی است؟ چه ویژگی‌هایی دارد؟

ویژگی‌های یک پزشک مناسب برای جراحی آرتروسکوپی

• مهارت بالا در استفاده از ابزارها و تجهیزات پیشرفته
• تخصص و تجربه بالا در آرتروسکوپی
• سابقه درمان موفق بیماران با همین شیوه
• توضیح دقیق و شفاف به بیمار
• برقراری ارتباط موثر با بیمار

جراح متخصص آرتروسکوپی کیست؟

یک پزشک متخصص برای آرتروسکوپی علاوه‌بر دانش ارتوپدی باید تخصص ویژه در زمینه استفاده از دستگاه‌ها و تجهیزات آرتروسکوپی را داشته باشد. در این امر، تجربه و سابقه موفق قبلی بسیار موضوع مهمی است. برای اینکه یک جراح متخصص آرتروسکوپی را به خوبی پیدا و انتخاب کنید، بررسی سابقه و رزومه حرفه‌ای دکتر حائز اهمیت است.

حال در این جا برای اینکه زحمت تحقیق و بررسی شما را کم کنیم، دکتر حسین رونقی را معرفی می‌کنیم. دکتر رونقی دارای بورد تخصصی جراحی ارتوپدی و جراحی آرتروسکوپی هستند. دکتر حسین رونقی از سال 1401 به صورت رسمی فعالیت‌های درمانی و پزشکی خود را شروع کرد و بیش از 4 هزار جراحی موفق در کارنامه خود دارد.

عمل آرتروسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

در عمل Arthroscopy یک برش کوچک بر روی بدن (در نزدیکی مفصل) ایجاد می‌کنند و سپس مشغول مشاهده بافت‌های درونی توسط دوربین مخصوص می‌شوند. در این مشاهده و بررسی، آسیب‌ها شناسایی و فرآیند درمان در صورت نیاز اجرا خواهد شد.

در ادامه مراحل اصلی جراحی را شرح دادیم:

• آماده‌سازی بیمار: ابتدا آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم بر روی بیمار انجام می‌شود. همیشه قبل از جراحی، پزشکان نیاز دارند وضعیت جسمانی بیمار را تحت کنترل داشته باشند.
• ایجاد برش‌های کوچک: در اولین مرحله از جراحی آرتروسکوپی جراح، یک برش کوچک در نواحی مورد نظر ایجاد می‌کند. این برش گاهی اوقات کمتر از یک سانتی‌متر خواهد بود.
• مشاهده و تشخیص: سپس در مرحله بعد، دوربین آرتروسکوپی را از طریق یک لوله به داخل بافت‌های بدن انتقال می‌دهند. آنچه این دوربین تصویربرداری می‌کند در مانیتور نمایش داده می‌شود و پزشک قادر به بررسی و مشاهده مفصل و غضروف‌های اطراف است.
• انجام جراحی در صورت نیاز: پزشک متخصص بررسی‌های لازم را بر روی مفصل آسیب دیده انجام می‌دهد و سپس با توجه به شدت مشکل و آسیب تصمیم می‌گیرد که آیا نیاز به جراحی است یا خیر! درصورتی که نیازمند جراحی بود، برش‌های کوچک دیگری را ایجاد می‌کنند تا ابزار جراحی وارد بخش مورد نظر شود. سپس شروع به درمان و ترمیم آسیب‌هایی مانند پارگی مینیسک، رباط، غضروف و غیره می‌کنند.
• پایان عمل و بخیه: در انتها شستشوهای موردنیاز در بخش‌های زخم و عمل شده انجام شده و برش‌ها با بخیه یا چسب مخصوص بسته می‌شوند.

معرفی و شرح کوتاه ابزارهای عمل آرتروسکوپی

عکس تجهیزات جراحی آرتروسکوپی

به احتمال زیاد با دیدن عکس تجهیزات جراحی آرتروسکوپی می‌توانید به خوبی متوجه شوید که ساز و کار این تجهیزات چگونه است. تجهیزات اصلی که در جراحی آرتروسکوپی استفاده می‌شوند را در عکس زیر می‌توانید مشاهده کنید:

جراحی آرتروسکوپی برای کدام مفاصل بدن انجام می‌شود؟

به‌طور کل جراحی آرتروسکوپی برای مفاصل بدن انجام می‌شود. بنابراین هر اندامی که دارای بافت مفصلی و غضروفی باشد ممکن است زیر تیغ جراحی آرتروسکوپی برود. مانند زانو، شانه، مچ دست، مچ پا، آرنج، ران (هیپ)! در ادامه مباحث مربوط به جراحی آرتروسکوپی برای بخش‌ها و اندام‌های مختلف بدن را در اختیار شما قرار می‌دهیم.

آرتروسکوپی شانه چیست؟

یکی از اندام‌هایی که تحت جراحی آرتروسکوپی قرار می‌گیرد، شانه است. آرتروسکوپی شانه زمانی انجام می‌شود که مشکلاتی از قبیل در رفتگی شانه، آرتروز و التهاب مفصل شانه و پارگی تاندون‌های روتاتور کاف و غیره برای افراد پیش بیاید.

مراقبت‌های بعد از جراحی آرتروسکوپی شانه به مواردی از قبیل پرهیز از حرکت دادن شانه تا چند هفته، پرهیز از بلند کردن اجسام، فیزیوتراپی منظم، مصرف منظم داروهای تجویز شده و استفاده از آتل یا اسلینگ خلاصه می‌شود. دوران نقاهت عمل آرتروسکوپی شانه می‌تواند بین 2 تا 6 هفته متغیر باشد. این مدت زمان توسط پزشک تشخیص داده می‌شود.

آرتروسکوپی زانو چیست؟

آرتروسکوپی زانو یکی از شایع‌ترین جراحی‌ها در این زمینه به حساب می‌آید. با جراحی آرتروسکوپی مشکلاتی مانند پارگی مینیسک یا رباط، مشکلات غضروف، اجسام آزاد یا التهاب مفصلی درمان می‌شود. لیست کامل مشکلات و آسیب‌هایی که جراحی آرتروسکوپی زانو را در پی دارند را در ادامه آورده‌ایم:

• پارگی مینیسک داخلی یا خارجی
• آسیب رباط صلیبی PCL یا ACL
• ساییدگی یا تخریب غضروف مفصلی
• جسم آزاد در مفصل
• التهاب یا عفونت مزمن مفصل
• زانو قفل شده یا گیر کرده
• تشخیص دقیق درد زانو

رضایت بیماران از عمل آرتروسکوپی زانو بسیار بالاست؛ و در دسته جراحی‌های پُرتکرار و موفق از آن یاد می‌شود. زیرا مشکلات زانو، شدیداً در کیفیت زندگی تاثیر می‌گذارند. در حدی که توان راه رفتن حتی کوتاه را نیز از ما می‌گیرند. به عنوان مثال اگر دچار پارگی مینیسک داخلی یا خارجی زانو شوید، به کل توانایی راه رفتن و ایستادن مختل می‌شود. بنابراین جراحی آرتروسکوپی مینیسک زانو بسیار موثر است.

مراقبت های بعد از عمل آرتروسکوپی زانو شامل موارد زیر می‌شوند:

• بالا نگه‌داشتن پا برای کاهش ورم
• استفاده منظم از کمپرس یخ
• مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب (با نظر پزشک)
• استفاده از عصا در صورت نیاز
• خشک و تمیز نگه داشتن نواحی زخم و بخیه
• جلوگیری از خشکی مفصل
• تقویت عضلات ران و ساق با تمرینات خاص

عمل آرتروسکوپی مچ پا چیست؟

برخی از آسیب‌های مچ پا در روش آرتروسکوپی درمان می‌شوند؛ آسیب‌هایی مانند آسیب‌های غضروفی مچ پا (مثل آسیب‌های استخوان تالوس)، وجود اجسام آزاد، التهاب مزمن مفصل، خشکی و درد شدید مچ پا و غیره!

آرتروسکوپی لگن چیست؟

یکی دیگر از اندام‌های بدن که برای جراحی آرتروسکوپی انتخاب می‌شود، لگن یا هیپ است. جراحی آرتروسکوپی لگن به نسبت سایر اندام‌ها دوران نقاهت بیشتری دارد و حدود 4 تا 6 هفته برای بازگشت به فعالیت‌های سبک زمان می‌برد. مشکلاتی که منجر به جراحی آرتروسکوپی لگن یا هیپ می‌شوند شامل اصطکاک مفصل ران، پارگی لابروم، التهاب مزمن مفصل لگن و آرتروز خفیف مفصل ران هستند.

دوران نقاهت بعد از آرتروسکوپی و روند بهبودی چگونه است؟

پس از اینکه جراحی آرتروسکوپی انجام شد، دوران نقاهت و رعایت برای بهبودی مهم‌ترین مرحله خواهد بود. با اینکه آرتروسکوپی بر خلاف عمل باز و سایر، جراحی سبک‌تری به حساب می‌آید؛ اما دلیل نمی‌شود رعایت کردن در دوران نقاهت و بهبودی نادیده گرفته شود.

طبق معمول، در همان روز اول یا دوم بیمار ترخیص می‌شود. بنابراین از همان روز اول که ترخیص می‌شود باید مراقبت‌ها را جدی بگیرد. مفصل ترمیم شده در طی چند روز شروع به حرکت می‌کند اما بازگشت به زندگی عادی تا 6 هفته طول می‌کشد. پس از جراحی، پزشک حتماً نظر خود را در خصوص جلسات درمانی فیزیوتراپی اعلام می‌کند. در صورت نیاز، طبق تجویز پزشک در دوران نقاهت مرتب و منظم به جلسه‌های فیزیوتراپی خود بروید.

در این دوران، بالا نگه‌داشتن عضو جراحی شده، استفاده از عصا، استفاده از کمپرسور یخ و مصرف منظم داروهای تجویز شده از مهم‌ترین مراقب‌ها خواهد بود. همچنین نباید تا چند ماه اول ورزش یا کار سنگین انجام دهید.

موثرترین عوامل در بهبودی هرچه سریع‌تر:

• انجام منظم فیزیوتراپی
• پرهیز از فعالیت‌های سنگین یا زودهنگام
• تغذیه مناسب و خواب کافی
• پیگیری دقیق توصیه‌های جراح
• وزن مناسب (کاهش فشار روی مفصل‌ها)

عوامل موثر در هزینه جراحی آرتروسکوپی

یکی از سوالات پُرتکرار بیماران در مورد هزینه جراحی آرتروسکوپی شانه، زان و مچ پا و… است. این هزینه متغیر است و تحت تاثیر عوامل مختلف قرار گرفته و مشخص می‌شود. برخی از عوامل موثر در هزینه عمل آرتروسکوپی زانو و شانه وغیره را ذکر کردیم:

• مفصل مورد نظر برای جراحی
• میزان آسیب و پیچیدگی
• تجربه و تخصص جراح
• نوع بیمارستان و مرکز درمانی
• هزینه‌های جانبی قبل و بعد عمل
• نوع بیمه تحت پوشش

به گفته بسیاری از بیماران، هزینه جراحی آرتروسکوپی زانو و شانه و … هر چقدر هم که باشد، ارزشش را دارد. زیرا با درد شدید و التهاب مزمن و همچنین محدودیت حرکتی و راه رفتن زندگی خیلی سخت و دشوار می‌شود.

جمع‌بندی مطلب

جراحی آرتروسکوپی یا مشاهده داخل مفصل، شیوه‌ای کم تهاجم برای رفع و درمان آسیب‌های مفصلی و غضروفی است. این شیوه در سال‌های اخیر در کشور ما بسیار رایج شده و پزشکان و متخصصان جراحی‌های موفق متعددی در این زمینه انجام دادند. یکی از مهم‌ترین عوامل بهبودی و درمان آسیب‌های مفصلی اندام‌ها، انتخاب یک متخصص و پزشک حاذق و چیره‌دستی است. دکتر حسین رونقی، دارای بورد تخصصی جراحی ارتوپدی سال‌هاست در امر جراحی آرتروسکوپی تجربه و تخصص بالایی در اختیار دارد.

سوالات بیماران